Van internationale solidariteit naar circulaire verbondenheid
De Belg gelooft nog in samenwerking — en dat is goed nieuws voor de toekomst
De nieuwe Barometer Internationale Solidariteit van 11.11.11 toont iets hoopgevends: de Belg blijft solidair. Ondanks oorlogen, besparingen en politieke vermoeidheid gelooft een grote meerderheid nog altijd in samenwerking over grenzen heen. En precies dat geloof, dat we het samen moeten doen, vormt ook de basis van de circulaire economie.
Samenwerking als grondstof
Maar liefst negen op de tien Belgen vinden internationale samenwerking noodzakelijk om uitdagingen zoals klimaat, migratie en veiligheid aan te pakken. Dat is een belangrijk signaal. Het toont een groeiend besef dat de wereld verbonden is: wat we hier doen, heeft gevolgen elders, en omgekeerd. Dat bewustzijn is een kernprincipe van circulariteit: begrijpen hoe alles met elkaar samenhangt. De circulaire economie is dan ook een systeem waarin materialen, kennis en verantwoordelijkheid niet verdwijnen, maar blijven circuleren.
Eerlijke fiscaliteit als hefboom voor verandering
81% van de Belgen wil een belasting op grote vermogens boven 1 miljoen euro. Niet omdat we afgunstig zijn, maar omdat we rechtvaardigheid belangrijk vinden.
Die vaststelling roept een idee op: wat als we ons belastingsysteem zelf circulair zouden inrichten?
Vandaag belasten we vooral de arbeid van mensen die werken, maken en herstellen terwijl de productie en verspilling van materialen vaak buiten schot blijven. Zou een verschuiving van belasting op arbeid, naar belasting op materiaalgebruik en vervuiling kunnen bijdragen aan meer rechtvaardigheid, en de economie stimuleren richting hergebruik, herstel en lokale jobs?
Zo kan fiscaliteit een instrument worden om de kringloop te sluiten.
Klimaatactie begint bij herontwerp
Uit het onderzoek blijkt dat 69% van de Belgen vindt dat het huidige klimaatbeleid tekortschiet. En gelijk hebben ze. Meer ambitie is nodig — maar vooral: meer verbeelding.
Circulariteit biedt een kader waarin ambitie en verbeelding elkaar kunnen versterken. Het geeft richting én ruimte om anders te denken, en levert tegelijk concrete oplossingen op. Een circulaire economie gaat namelijk verder dan enkel recycleren: het nodigt uit om onze manier van produceren, consumeren en samenwerken te herdenken.
Dit leidt tot creatieve, lokale oplossingen — van deelinitiatieven en circulair bouwen tot herstel en biogebaseerde materialen — die globaal impact kunnen hebben. En wie weet welke nieuwe circulaire oplossingen er nog zullen opduiken die tot onze verbeelding spreken?
Een eerlijke economie, ook over de landsgrenzen heen
Meer dan zeven op de tien zijn voorstander van een evenwichtige spreiding van mensen die asiel aanvragen over de Europese lidstaten. Betekent dit dat we geloven in gedeelde verantwoordelijkheid? Ook over de landsgrenzen heen? Die gedeelde verantwoordelijkheid moeten we doortrekken.
In een circulaire economie wordt er erkend dat onze keuzes hier gevolgen hebben elders, en omgekeerd. Daarom is het belangrijk dat waardeketens eerlijk zijn en dat alle spelers in de waardeketen daar gedeelde verantwoordelijkheid voor dragen.
Producenten kunnen hier toe bijdragen door minder nieuwe grondstoffen te gebruiken en door te kiezen voor eerlijke, transparante ketens. Want de winning van grondstoffen gaat vaak gepaard met conflict en onrecht. Dit dwingt mensen hun thuis te ontvluchten.
Consumenten kunnen dit ook ondersteunen door te kiezen voor herstel, door producten langer te gebruiken of door te kiezen voor bedrijven die circulariteit centraal zetten.
Ook beleid speelt een rol. Door deze circulaire strategieën te stimuleren en door wetgeving te voorzien die bedrijven verplicht hun ketens eerlijk en verantwoord te organiseren — én dat ook effectief te controleren.
Zo kunnen we gezamenlijk bijdragen aan betere werkomstandigheden in andere landen: minder uitbuiting aan het begin van de keten, meer waarde en waardigheid in elke schakel. Hier gingen we tijdens het MUCE Peloton ook op in.
Van solidariteit naar circulariteit
De barometer van 11.11.11 bewijst: solidariteit leeft nog. Alleen verandert haar vorm.
Internationale samenwerking gaat niet langer enkel over hulp bieden, maar over het herontwerpen van onze economie, onze relaties en ons idee van vooruitgang.
De Belg voelt dat aan.
We willen eerlijke fiscaliteit, klimaatactie die werkt, en samenwerking die verder gaat dan woorden alleen.
Circulariteit kan een kader bieden waarin die verwachtingen samenkomen — een economie die niet langer breekt, maar verbindt.
Bronnen
Onderzoek 11.11.11